همشهری-طبق نظر مركز كنترل بيماري‌هاي كودكان آمريكا، مصرف خودسرانه ياتجويز آنتي بيوتيك براي عفونت‌هاي ويروسي كودكان و عدم اتمام دوز آنتي بيوتيك تجويزي تاپايان باعث روند رو به افزايش مقاومت آنتي بيوتيك شده است. تصور مي‌كنيد در هنگام سرماخوردگي كودكان به‌عنوان والدين آنهاچه مي‌توانيد بكنيد؟

متخصصان كودكان مي‌گويند والدين خط اول درمان راتشكيل مي‌دهند. آكادمي طب كودكان آمريكاچند سال قبل درمان‌هاي مكمل و جايگزيني راپيشنهاد كرد كه بسيار كاربرد دارند، اماوالدين نبايد به هر راهكاري كه مي‌شنوند يادر اينترنت مي‌بينند اعتماد كنند.

پيشنهاد برخي پزشكان قانون 3تا5 روز است؛ يعني اگر كودكي سرماخوردگي ويروسي پيداكرد ظرف 3 تا5 روز بايد خوب شود و اگر نشد بايد بامتخصص كودكان مشورت شود. توجه كنيد كه به گفته پزشكان، تب در 24 ساعت اول، طيبعي است امااگر بعد از گذشت چند روز تب شروع شد مسئله عفونت ثانوي مطرح است.

نكته اينجاست كه آنتي بيوتيك براي عفونت‌هاي ويروسي كاربرد ندارد و داده‌هاي پزشكي نشان مي‌دهد حتي داروهاي ضد سرفه و سرماخوردگي كه بدون نياز به تجويز پزشك فروخته مي‌شوند هم چندان مؤثر نيستند، امااگر والدين تمايل دارند ازآنهااستفاده كنند حداقل بايد به توضيحات روي داروهاو نحوه مصرف دقت كنند.

درمان درخانه

بيشتر راهكارهاي مربوط به سرماخوردگي براي رفع علائم و راحت كردن بيمار پيشنهاد مي‌شوند؛ چون حقيقت اين است كه سرماخوردگي درمان ندارد. نكته مهم اين است كه در اين شرايط به كودك سرماخورده بيشتر توجه شود. حمايت روحي و جانبي بسيار مفيد است: كودك رادر بستري گرم ونرم ببريد و او راخوب بپوشانيد. به او كمپوت و مربابدهيد تاانرژي بگيرد و غذاهاو نوشيدني‌هايي كه دوست دارد برايش تهيه كنيد.

سوپ مرغ هنوز هم اثري مهم و كليدي دارد و حتي بعضي تحقيقات نشان مي‌دهد به درمان زودتر كمك مي‌كند. حتي اگر اثر درماني هم نداشته باشد غذايي سبك، سهل الهضم و مقوي است.

پزشكان اغلب معتقدند مصرف استامينوفن و ايبو پروفن براي تسكين درد مفيد است و البته ايبو پروفن سريعتر عمل كرده و طول اثر آن هم بيشتر است. در كودكاني كه تب دارند آسپيرين توصيه نمي‌شود چون عارضه دارد. فراموش نكنيد كه بخار دوش آب گرم هم باعث تسكين احتقان مي‌شود. البته قبلا بايد مطمئن باشيد كودك مشكل تنفسي ندارد چون تغيير رطوبت هوا در مبتلايان به آسم باعث اسپاسم (گرفتگي) برنش مي‌شود.

مالش پشت كودك هم، احتقان ريه راتسكين مي‌دهد. ماساژ با الكل كه قبلا باب بود اصلاتوصيه نمي‌شود چون بوي آن بيشتر آزاردهنده است. پس در ماساژ پشت كودك از هيچ ماده‌اي استفاده نكنيد.

اگر كودك دچار احتقان بيني است بهتر است به پهلو بخوابد تاترشحات بيني به گلوي او نرود. بخور سرد حال بيمار را بهتر مي‌كند. گفته مي‌شود حتي‌الامكان در مورد نوزادان از بخور داغ استفاده نكنيد؛ چون احتمال سوختگي مطرح است. مي‌توانيد به مايع بخور عصاره نعناهم اضافه كنيد.

ميان وعده‌هاي غذايي هر چقدر سبك‌تر باشند بهتر است. قديمي‌ها مي‌گفتند درصورت تب نبايد از غذاهاي جامد استفاده كرد اما اين نظر مقبول نيست و الان مي‌گويند بايد بگذاريد كودك هرچه ميل دارد و مي‌تواند بخورد. مايعات فراوان فراموش نشود و بر عكس باورهاي قديمي، نوشيدني كمي خنك بهتر است. از هر نوشيدني كه كودك ميل دارد استفاده كنيد تا مايعات مصرف كند.

اگر نوزاد شماخروسك گرفته است چند دقيقه او رابيرون ببريد تادر جريان هواي سرد قرار بگيرد. در اين بيماري گاهي والدين حس مي‌كنند كودك در حال خفه شد ن است و وقتي او را باعجله به مركز درماني مي‌رسانند مواجهه كودك باهواي سرد بيرون قبل از رسيدن به مركز درماني حال او راخوب مي‌كند.

نكته ديگر اين‌كه در اغلب موارد تب به درمان‌هاي خانگي احتياج ندارد. تب، واكنش طبيعي بدن است و بدن سعي مي‌كند باتنظيم مجدد دما باكتري‌هاو ويروس‌هارا از بين ببرد. تب يك نشانه است و مشكل محسوب نمي‌شود كه به درمان احتياج داشته باشد؛ مگر اين‌كه خيلي بالا برود و از تشنج ناشي از آن بترسيم. استامينوفن داروي رايجي است كه دما راكاهش مي‌دهد و بعضي اوقات به آن‌هم نيازي نيست.

بهترين روش كاهش تب پاشويه يا دوش با آب ولرم است. خيلي‌ها بر اين باورند كه تب باعث تخريب سلول‌هاي مغز مي‌شود امااين‌طور نيست. تشنج ناشي از تب هم در همه كودكان رخ نمي‌دهد و به زمينه ارثي هم مربوط است. حتي در يك كودك مستعد اولين افزايش دماي بدن مي‌تواند باتشنج همراه باشد، به‌طوري كه فرصت كاهش تب براي پيشگيري از آن وجود ندارد.

برخي پزشكان بر زمان تب تأكيد دارند و آن رانگران‌كننده مي‌دانند؛ يعني اگر تب در شروع سرماخوردگي اتفاق بيفتد احتمال مشكل و نگراني كم است اما اگر مدتي بعد از بروز علائم كودك تب كند بايد او را به پزشك رساند.

گوش درد

درمان‌هاي خانگي براي عفونت گوش هم فراوان است. اگرچه بسياري از والدين كودكان مبتلابه گوش درد با هدف تجويز آنتي‌بيوتيك (به‌خصوص آموكسي سيلين) نزد دكتر مي‌روند، اما جديدا بسياري از پزشكان چنين كاري نمي‌كنند؛ چراكه تحقيقات نشان داده در گوش درد بدون تب بالانيازي به تجويز آنتي بيوتيك نيست و در اين مورد نبايد به پزشك اصرار كنيد.

بسياري از پزشكان، در گوش درد بدون تب، داروهاي معمولي راتوصيه مي‌كنند مثل قطره هاو روغن‌هاي گياهي موجود در داروخانه هاكه حاوي بادام، زيتون، سير و موادي از اين قبيل است. اين داروها به تعادل فشار پرده گوش كمك كرده و درد رابرطرف مي‌كنند. استامينوفن و ايبو پروفن هم براي كاهش درد گوش مفيد است.

به اين ترتيب درد برطرف مي‌شود و به بدن كودك فرصت داده مي‌شود خودش التهاب رابرطرف كند. گاهي حتي در معاينه كمي چرك هم ديده مي‌شود ولي براي آن هم آنتي بيوتيك تجويز نمي‌شود.

گوش درد بادراز كشيدن بدتر مي‌شود و بهتر است كودك در حالت نشسته استراحت كند.
گلو درد نگراني اصلي در گلو درد آن است كه مطمئن شويم از نوع استرپتوككي نيست.

معمولاگلودردهاي تابستاني از اين نوع نيست. گلودرد استرپتوككي ( استرپتوكك نام باكتري است ) به تدريج ايجاد مي‌شود و ناگهاني نيست. پزشكان غرغره باآب نمك و جوش شيرين راتوصيه مي‌كنند: نصف قاشق چاي‌خوري از هر كدام در يك فنجان آب ولرم. انواع جوشانده‌هاي گياهي مثل نارون قرمز، پوست درخت گيلاس ياشيرين بيان هم درد گلو را تسكين مي‌دهند. اگر كودك به مواد غذايي خنك تمايل دارد مانعي نيست و حتي بستني هم پيشنهاد مي‌شود.

آخرين نكته اين است: ولع مصرف آنتي بيوتيك را به‌عنوان داروي معجزه آسااز سر بيرون كنيد!