ایسنا-مرداد ماه سال ‌١٣٨١،‌ اولين پيام كوتاه -اس ام اس- (SMS) ارسالي در ايران به وسيله يك سيستم كاملاً ايراني وابسته به دانشگاه صنعتي شريف آزمايش شد و دريافت كننده آن خانم جواني بود كه اين پيام عجيب را چيزي جز يك مزاحمت تلفني نمي‌توانست قلمداد كند. به همين دليل اقناع او و پدرش كه ناخواسته اولين مشتركاني بودند كه به دنياي تازه‌اي از فناوري اطلاعات و ارتباطات راه پيدا كرده بودند، امري بس دشوار مي‌نمود.

نويسنده وبلاگ"خط ربط" به نشاني http://prsoft.blogfa.com نوشته است: سرويس پيام كوتاه (اس ام اس)، ابتدا در سال ‌١٩٩١ در اروپا و در شبكه بي‌سيم به‌كار گرفته شد و از سال ‌١٩٩٨ در جايگاه واقعي خود قرار گرفت، اما اس ام اس در ايران با تاخير زماني، در حالي كه بيشتر نقاط دنيا اين شيوه ارتباط را به عنوان يك سيستم پركاربرد مورد استفاده قرار داده بود، شروع به كار كرد، جالب اين‌كه تا قبل از راه‌اندازي آن در حد بسيار كمي، مشتركان تلفن همراه در ايران از وجود چنين خدمتي در شبكه ارتباطات سيار آگاه بودند و تصور عمومي اين بود كه خدمات تلفن همراه، تنها محدود به خدمات مكالمه است.

بازارهاي تمام نقاط جهان به‌خصوص اروپا، بعد از اين‌كه اپراتورها، اس ام اس دوطرفه را پياده‌سازي كردند و مشكلات موجود براي ارتباط بين اپراتورها را برطرف كردند، روز به روز افزايش يافت. اروپا و شبكه GSM، محل تولد پديده اس ام اس است. در نتيجه بيشترين ميزان استفاده از آن هم در اين قاره اتفاق افتاد. شايد يكي از دلايل بيشتر بودن استفاده در اروپا را بتوان زبان و خط دانست كه استانداردهاي SMS و گوشي‌ها با توجه به محدوديت زبان و خط لاتين ايجاد شده‌اند و در نتيجه استفاده از آن به سادگي در ميان كساني كه داراي زبان‌هاي با خط لاتين هستند، رواج بيشتري يافت.

هميشه در دسترس بودن، حتي در زمان خاموش بودن دستگاه، ارزان‌تر بودن هزينه آن نسبت به مكالمه از مزاياي آشكار پيام كوتاه است. اما از جمله مزاياي پنهان قابل توجه اين سرويس را مي‌توان چنين برشمرد:

يكي از پيش‌شرط‌هاي استفاده از اين سرويس، دست‌كم داشتن سواد خواندن و نوشتن است.

استفاده‌ي مداوم و پيوسته از اين سرويس، سرعت و مهارت فرد را در تايپ بالا برده و در نتيجه توانمندي او را مي‌افزايد.

افزايش تحقق‌پذيري وعده‌ها از ديگر ويژگي‌هاي استفاده از اين سرويس است، به اين ترتيب كه ارسال و دريافت پيام كوتاه توسط مشترك به دليل قابل استناد بودن آن مانع خلف وعده و در نتيجه به موقع رسيدن سر قرار و همچنين انجام امور سر وقت خواهد شد.

فرهنگ نامه‌نگاري، پس از مدت‌ها وقفه به دليل رونق يافتن مكالمات تلفني، مجدداً فراگير شده و در نتيجه دوستي‌ها بيشتر و مهرباني‌ها صد چندان مي‌شود. از اين پس كمتر كسي به دليل قطع برق و خرابي زنگ، پشت در خانه منتظر خواهد ماند. ادبيات نوشتاري به تدريج جاي خود را با ادبيات شفاهي عوض كرده و در نتيجه اصلاح در ساختار زبان محاوره‌اي صورت مي‌گيرد.

سرويس پيام كوتاه، قابليت ارسال و دريافت پيام را در هر لحظه دارد و مشكلاتي را كه به علت ترافيك در زمينه‌ي مكالمه امكان دارد،‌ رخ دهد، در اين سرويس يا وجود ندارد و يا به حد اقل مي‌رسد.

ويژگي ديگر سرويسSMS اين است كه در حالت روشن بودن گوشي، پيام مورد نظر دريافت مي‌شود و اگر به هر دليلي، نظير خاموش بودن گوشي، يا در دسترس نبودن، امكان دريافت سريع وجود نداشته باشد، مركز SMS پيام مورد نظر را نگهداري كرده (حداكثر تا ‌٢٤ ساعت) تا در اولين فرصت پيام مخابره شود.

گونه‌شناسي پيام‌هاي كوتاه نشان مي‌دهد كه طنز و فكاهي، پيام‌هاي اجتماعي، سياسي، عشقي، تبليغي، تجاري، مذهبي، خرافي، اطلاع‌رساني، ادبي، ورزشي و اخلاقي عمده‌ترين پيام‌هايي هستند كه در شبكه اس ام اس بين مخاطبان رد و بدل مي‌شود.

اطلاع‌رساني آزاد، ناشي از درهم شكستن محدوديت‌هايي كه رسانه‌هاي ديگر مانند راديو و تلويزيون با آن مواجه هستند، در اين سرويس وجود ندارد،‌ امنيت نسبي فضاي تبادل اطلاعات، نياز جامعه به تفريح و سرگرمي و كاركرد تبليغاتي، سياسي، اقتصادي از جمله دلايلي هستند كه روز به روز، اقبال عمومي را در سراسر جهان به استفاده از پيام كوتاه افزايش مي‌دهد.

در حوزه‌ي فردي، ايجاد احساس آزادي بيشتر در بيان افكار و عقايد، تقويت حس اجتماعي و بي‌پروايي در بيان تمايلات دروني از جمله تاثيراتي است كه نمي‌توان آن را ناديده گرفت، اما در حوزه اجتماعي، ايجاد فضاي شاد، كمك به شكست انحصار رسانه‌يي و دامن زدن به شيوه‌ي مباحث رواني جامعه از جمله ويژگي‌ها و تاثيرات پيام كوتاه است. هر چند که نبايد از آسيب ها و مخاطرات حاصل از پيام کوتاه نيز غافل شد ولي آنچه در اين ميان، جالب به نظر مي‌رسد اين است كه محتواي پيام‌هاي كوتاه با گذشت زمان به سوي واقعي‌تر شدن، پيش مي‌رود و به همان ميزان كه از تعداد پيام‌هاي عشقي، عاطفي، لطيفه و... كم مي‌شود بر تعداد پيام‌هاي خبري و تبليغي افزوده مي‌شود.

با توجه به ضريب نفوذ تلفن همراه در ايران که بالاتر از ‌٣٠ درصد است، پيام کوتاه مي‌تواند يکي از مناسب‌ترين ابزارهاي ويژه‌ي روابط عمومي سازمان‌ها باشد.

البته امروزه به دليل ورود تازه‌ي اين رسانه به داخل سازمان‌ها، هنوز فرهنگ درست استفاده در مورد آن به وجود نيامده و همه‌ي پيام کوتاه سازماني را به چشم تبليغات مي‌نگرند، در صورتي که از طريق پيام کوتاه اين رسانه يکي از مهمترين ابزارهايي است که مي‌تواند خدمت شاياني به روابط عمومي در زمينه اطلاع رساني كند. البته به شرطي که ابزارهاي مناسبي براي استفاده از اين رسانه وجود داشته باشد.