بعضي از كودكان از بدو تولد يا كمي‌ پس از آن دچار يك‌سري از عادات دهاني مي‌شوند، از جمله مكيدن انگشت يا شست، تنفس دهاني و در سنين بالاتر جويدن لب، ناخن و نوك مداد اشاره كرد.
به هر حال هر يك از اين عادات پديده‌هايي هستند كه از يك سو موجب نگراني شديد والدين شده و از طرف ديگر در صورت ادامه يافتن براي مدت طولاني مي‌تواند سبب بروز عوارض دنداني، فكي و باعث بروز مشكلات در بلع، تنفس و صحبت كردن شود.

مكيدن انگشت در جوامع مختلف از شيوع 12 تا 83 درصد برخوردار است. درتحقيقاتي كه در تهران انجام شده، شيوع اين عادت در كودكان شش ساله بيش از 40 درصد گزارش شده است.
مكيدن انگشت حتي قبل از تولد در رحم مادر نيز انجام مي‌گيرد و گزارشات سونوگرافي دال بر مكيدن انگشت توسط جنين وجود دارد.
دكتر اصغر عبادي‌فر، متخصص ارتودنسي در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)،با بيان اين كه عمل مكيدن انگشتان، عمل آموخته شده‌اي است كه از انقباضات پيچيده عضلاني شكل گرفته و بيانگر يك نياز تغذيه‌يي يا عاطفي است، افزود: مكيدن انگشت در دو، سه سال اول زندگي عادي مي‌تواند طبيعي محسوب شود و در اين سنين كودك نبايد مورد نكوهش قرار گيرد و يا از آن جلوگيري شود.

دكترعبادي‌فر افزود: مكيدن انگشت به شكل مكيدن شست يا يك يا چند انگشت ديگر بروز مي‌كند، اين عادت يا در طول خواب، ساعاتي از بيداري و يا هر دو انجام مي‌گيرد و موقعيت قرارگيري انگشت در حفره دهان (كناره يا وسط) از كودكي به كودكي ديگر مي‌تواند متغير باشد.

وي با بيان اين كه تفاوتي در شيوع اين عادت در دختران و پسران وجود ندارد و با افزايش سن، شيوع آن كاهش مي‌يابد و هيچ ربطي هم به هوش كودك ندارد، درباره عوامل ايجاد ناهنجاري دنداني و فكي افزود: عوامل ارثي مي‌توانند سبب ناهنجاري‌هاي مهمي‌ مثل شكاف كام و لب و يا رشد بيش از حد فك بالا و پايين شود و عوامل اكتسابي كه عادات دهاني و از جمله مكيدن انگشت در اين دسته قرار مي‌گيرد مي‌تواند صدماتي را به صورت موقت يا دائم به سيستم دنداني، فكي كودك وارد كنند.

دكتر عبادي‌فر با اشاره به شروع درمان بعد از سنين سه، چهار سالگي به ايسنا گفت: در اكثر مواقع ترك عادت به آساني صورت مي‌پذيرد در حالي كه در بعضي از كودكان كه عادت در آن‌ها تثبيت شده است، باعث نگراني والدين آنها شده و بيانگر نياز عاطفي و عميق در كودك است.

وي با بيان اين كه عده‌اي اعتقاد دارند اگر در دو سال اول زندگي عمل مكيدن كودك كافي نباشد سبب ايجاد اين عادت مي‌شود، اذعان كرد: تغذيه ناكافي و حتي تغيير در ساعت شير خوردن و حوادث و ناملايمات خانوادگي مي‌تواند در ايجاد اين پديده دخالت داشته باشد. بنابراين هرچه طول مدت شيردهي بيشتر باشد تمايل به مكيدن انگشت كاهش مي‌يابد و كودكاني كه فعاليت مكيدن در آنها كوتاه‌تر است غالبا بي قرار و پرتنش هستند و زياد گريه مي‌كنند همچنين گاهي بي حال و خواب آلوده بوده و دچار اختلال معده و روده‌اي هستند.

عبادي‌فر با بيان اين كه شدت ناهنجاري‌هاي ايجاد شده به مدت، دوام عادت و اين كه عادت مكيدن در چه دوره‌اي از مراحل رشد كودك صورت ‌گرفته بستگي دارد، تصريح كرد: به هر حال مكيدن انگشت در ابتداي دوران كودكي و حتي قبل از 5/3 سالگي اثر قابل ملاحظه و دائمي‌ بر نظم و ترتيب قرارگيري دندان‌ها نمي‌گذارد ولي ادامه آن در سنين بالاتر در صورت عدم درمان موجب اختلال مي‌شود.

وي با اشاره به اين كه دفعات انجام عمل يا عادت و شدت انجام آن درعوارض مكيدن انگشت موثراست، اعلام كرد: مسلما اين عوارض طي يك يا دو بار در روز با فردي كه ساعات متوالي اين عمل را انجام مي‌دهد، متفاوت است. همچنين موقعيت انگشتان و نحوه تكيه آن بر روي دندان‌ها يا استخوان كام و الگوي اسكلتي كودك با ميزان و نوع عوارض ايجاد شده تاثير دارد.

اين متخصص ارتودنسي درباره عوارض ايجاد شده در اثر تكرار مكيدن انگشت توضيح داد: عمدتا عوارض به صورت بيرون‌زدگي و به وجود آمدن فاصله بين دندان‌هاي قدامي‌ بالا و پايين در حالت بسته بودن فكين، اشكال در بلع و صحبت كردن، تغيير فرم كام و بيني، بروز زخم و عفونت در انگشت و افزايش فعاليت عضلات چانه، گونه، لب‌ها و زبان است كه در نهايت اين افزايش فعاليت عضلاني سبب وارد شدن نيرو‌هاي اضافي روي دندان‌ها و استخوان شده و موجب تغيير موقعيت طبيعي آن‌ها مي‌شود.

وي زمان مناسب براي شروع درمان را از سه، چهار سالگي به بعد عنوان و تاكيد كرد: اقدامات درماني اين عادت عبارت از مشاوره با روان‌پزشك و رفتار درماني است چرا كه ادامه اين عادت در سنين بالاتر غالبا ريشه در عواطف و ناملايمات روحي كودك دارد و قدم بعدي استفاده از وسايل ارتودنسي متداول جهت حذف عادت مكيدن انگشت است كه توسط پزشك متخصص تجويز مي‌شود.