ایسکانیوز ـ حقوق اسلام حقوق مذهبی است، یعنی قواعد آن از منبع وحی سرچشمه گرفته است. مذهب اسلام از نظر احترام به رعایت قواعد اخلاقی و دعوت به یکتا پرستی زبانزد عام و خاص است.

با وجود این حقوق اسلام از نظر روش استنباط حکم و وسایل فنی آن با حقوق غرب شباهت فراوان دارد، منتها چون قواعد این حقوق چهره الهی و خطری دارد، بیشتر کوشش حقوق دانان اسلامی مصروف به شناختن منظور شارع و استنباط نظر واقعی او است و بحث و انتقاد درباره ارزش قواعد و فواید و زیان‌های اجتماعی آن جای کمتری دارد، به همین جهت در حقوق اسلام به کاربردن اصول عقلی و استفاده از تاریخ اهمیت ویژه دارد.
نگاه ویژه حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه نمونه بارز از این مقوله است. پرهیز از تجاوز به حقوق دیگران، حقوق اجتماعی و سیاسی مردم و حقوق افراد جامعه بر یکدیگر، حقوق اقلیت‌ها، حقوق فرزندان و والدین و ... از دیدگاه حقوقی ایشان سرچشمه می‌گیرد.
اما مهمترین منبع حقوق اسلام قرآن است، قرآن مجموع قواعد اخلاقی و تاریخ پیامبران بنی اسرائیل و احکام حقوقی است که از طریق وحی بر پیامبر اسلام نازل شده و فقها از بیشتر آیه‌های آن در نگاه کلی دین مقدس اسلام افراط و تفریط را در مجازات به سمت اعتدال و میانه‌روی باز آورد، بدین سان که از شدت وحدت احکام تورات کاست و در مقابل مجازات و استیفای حدود و حقوق همچنین عفو و گذشت و اغماض را تأکید نمود .
چنانکه در سوره شوری خداوند می‌فرماید: جزای همه بدی یک بدی مانند آن است، اما هر که در گذرد و مصالحه کند پاداشش به عهده خداوند است، عدالت مطلق که در قرآن کراراً از آن یاد شده تنها از طریق حاکمیت اسلام بر جهان امکان پذیر است. در حاکمیت اسلام برای ارشاد مجرمین راه‌های گوناگونی در نظر گرفته شده ولی گاهی اوقات در آخرین مرحله، اسلام اجازه داده که مجرمین را به مجازات برسانند.
در حوزه قوانین اجرای قصاص به حدود شرایطی مقید شده تا عدالت بر پا شود و از تجاوز و هرج و مرج و کشتار جلوگیری به عمل آید، اجرای قصاص اسلامی امنیت را به جامعه باز می‌گرداند و مایه نگهداری آن می شود و ریشه خونریزی و جنگ و تباهی را آنچنان که در سایر ملت‌ها وجود دارد خشک و نابود می سازد، به هر ترتیب قبول مسئولیت انفرادی و شخصی و بالاتراز آن قبول مسئولیت اخلاقی برای مجرمین یکی از پیشرفت‌های حقوق جزای اسلام و یکی از اصلی و اساسی حقوق جزای امروزی است.
منبع: مؤلف: دکتر محمد شریف ملک زاده